Devletin geliri eksilmeden araç alım satımlarındaki ÖTV uygulamasından vazgeçilebileceği belirtildi.

           Nazlı Sal

Motorlu taşıtlar vergisi üzerinde geliştirilebilecek bir formülle devletin vergi gelirlerini azaltmadan otomobil fiyatlarının düşürülmesinin mümkün olduğu açıklandı. Kocaeli Üniversitesi, Hukuk Fakültesi öğretim üyelerinden Doç. Dr. Memduh Aslan, motorlu taşıtlar vergisinin, servet vergisi niteliğinde olmasının, üçüncü kişilere yansıtılmasını engellediğini, bu sayede vergisi yüksek olan araçlara talebi düşürerek ikinci el araçların değerinde alınıp satılabilmesinin de sağlanabileceğinin altını çizdi.

Doç. Dr. Aslan’a göre özel tüketim vergisini karşılayacak şekilde motorlu taşıtlar vergisinin artırılması, ÖTV’nin fiyatlar üzerindeki olumsuz etkisini ortadan kaldırabilir. Bu sayede aynı otomobil daha düşük maliyetle alınabileceği gibi aynı kaynakla daha yüksek model bir otomobil edinmek de mümkün.

ÖTV’nin yükü ikinci el otomobil piyasanın omzunda

Maliye Çalışmaları dergisinde yayınlanan çalışmada ikinci el durumuna düşen otomobil sayısındaki azalmanın, sıfır ve ikinci el fiyatları arasındaki belirleyici farkı ortadan kaldırdığına değinildi. Global ölçekte yaşanan stok sıkıntılarına otomobiller üzerindeki ÖTV zammı da eklendiğinde, vergi yükünden kaçınmak isteyenlerin ödediği vergiyi yansıtma yoluna gittiği kaydedildi. Doç. Dr. Aslan, ÖTV'nin araç maliyeti üzerine eklemlenerek üçüncü kişilere yansıtılmasını “Özel tüketim vergisinin otomobil fiyatları üzerindeki olumsuz etkisi vergi politikası bakımından başarısızlık olarak değerlendirilebilir.” sözleriyle ifade etti.

 Araç sahipliği kolaylaşır, vergi adaleti sağlanabilir

Avrupa'da ödenen ÖTV daha çok çevrenin korunması, yaşanabilir sosyal alanlara olanak sağlama gibi amaçlar için uygulanırken, ülkemizdeki ÖTV uygulamasının amacının kamuya kaynak sağlama olduğu ifade eden Aslan:   “Verginin ve yapılan vergi artışının temel sebebinin kamu geliri artırmak olduğunu dikkate aldığımızda, özel tüketim vergisi ile sağlanmak istenen vergi gelirinin motorlu taşıtlar vergisi ile elde edilmesi politika değişikliğine gerek bırakmamaktadır.’’ dedi.

Çalışmada elde edilen bulgulara göre otomobil üzerinden alınan ÖTV gelirinin MTV üzerinden alınmasının, devletin elde edeceği gelirde bir değişiklik yaratmadığı gibi araç sahipliğini kolaylaştırabileceği aktarıldı. Ayrıca verginin doğrudan servet üzerinden alınmasının, vergi adaletinin sağlanmasında faydalı olacağı belirtildi.

Hesaplamalara göre ÖTV’den vazgeçilebilir

“Otomobil Fiyatlarının Düşürülmesinde Vergi Geliri Azaltılmadan Tercih Edilebilecek Vergilendirme Yöntemleri” adlı çalışmada, motorlu taşıtlar vergisi ve özel tüketim vergisinin vergileme ölçülerinin oldukça benzer olduğuna dikkat çekildi.  Nitel araştırma yöntemi kullanılarak yapılan çalışmada; ithal edilen motorlu taşıtlar, toplam taşıt sayısı, yeni kayıt edilmiş motorlu taşıtlar, otomobil sahipliği,  devri yapılan araç sayısı, model yıllarına göre araçlar, silindir hacmine göre araçlar, araçların kasko değerleri, ÖTV ve MTV’deki değişimler, TÜİK, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Türkiye Sigorta Birliğinin açık kaynaklarında yayınlanan verilerin derlenmesiyle yapılan hesaplamalarla, ÖTV’den elde edilecek gelirin motorlu taşıtlar vergisi ile de sağlanacağını belirlendi. (Bilimin Kamusal İletişimi (bil-ki) TÜBİTAK 1001, Proje No: 123K063)